Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:      15 Şubat 2003  Tarih ve 25021 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı.

Asansör  Yönetmeliği

( 95/16/AT )
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

 
Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; İmar Kanunu ve buna bağlı  İmar Yönetmeliklerine göre inşa edilen binalarda, insan ve yük taşımasında kullanılan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının projelendirilmesi ,tasarımı, imali , montajı ve bakımı gerektiği gibi yapıldığında ve işletilmesinde kullanıcıların sağlığı  ve güvenliği ile piyasaya arz edilmelerini teminen; tasarım ve imalat aşamalarında uyulması gereken temel sağlık ve güvenlik  kuralları ile takip edilmesi gereken uygunluk değerlendirme işlemlerini ve uygunluk değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşların görevlendirilmesinde dikkate alınacak asgari kriterleri belirlemektir.


Kapsam 

Madde  2- Bu Yönetmelik kapsamına ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Bu Yönetmelik,  binalarda ve inşaatlarda, sürekli olarak  kullanılan asansörleri  ve Ek-IV’de listelenen  asansörlerde kullanılacak güvenlik aksamlarını kapsar.

Esnek olmayan raylar boyunca hareket etmese bile, sabit bir hat üzerinde hareket eden asansörler bu Yönetmeliğin  kapsamındadır  (örneğin; makas asansörleri).

Asansörler için  bu Yönetmelikte belirtilen risklerin tamamı veya bir bölümü belirli yönetmeliklerin kapsamına giriyorsa, bu Yönetmelik söz konusu belirli Yönetmeliklerin yürürlüğe giriş tarihinden önceki bu tür asansörlere uygulanmaz veya uygulaması durdurulur.

b) Bu Yönetmelik, aşağıda belirtilen asansörleri kapsamaz.

1) Kamu veya özel, insan taşımacılığına yönelik asma kablolu demiryollarını da kapsayan kablolu havai hatları,

2) Askeri veya güvenlik amaçlı özel  tasarımlanmış ve  yapılmış asansörleri,

3) Maden ocağı  vinçleri,

4) Sahne asansörleri,

5) Nakil vasıtalarına monte edilmiş asansörleri,

6) Makinelere  bağlı ve sadece çalışma yerine giriş amaçlı asansörleri,

7) Dişli  Rayda çalışan trenleri,

8) İnsan veya insan ve yüklerin taşınması amaçlı asansörlere yönelik inşaat alanında kullanılan şantiye asansörleri.

 

 Dayanak

 Madde 3- Bu Yönetmelik, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve 4077 sayılı  Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.

 
Tanımlar

Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık             : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

b) Müsteşarlık        : Dış Ticaret Müsteşarlığını,

c) Komisyon           : Avrupa  Birliği  Komisyonunu,

d) Asansör            : Binalarda ve inşaatlarda, belirli seviyelerde hizmet veren, esnek olmayan ve yatay düzlemle 15°’den fazla bir açı  oluşturan sabit raylar boyunca hareket eden bir kabine sahip olan  ve ;

-    İnsanların,

-    İnsanların ve yüklerin  ve

                  -  Kabine girilebiliyorsa, yani bir kişi zorlanmadan kabine girebiliyorsa ve kabin içine ya da kabin içindeki bir kişinin kolayca ulaşabileceği şekilde yerleştirilmiş kontrollerle teçhiz edilmiş ise, sadece yüklerin taşınmasına yönelik bir tertibatı,

e) Model asansör : Teknik dosyasında, objektif değerler ile  tanımlanan ve benzer  güvenlik aksamını

kullanan  model asansöre uygun olarak imal edilen asansörlerin temel güvenlik kurallarını nasıl karşılanacağının gösterildiği numune asansörü;

Model asansör ile model asansörün tipleri olan asansörlerin parçalarını oluşturan asansörler arasında izin verilen tüm varyasyonlar azami ve asgari değerleriyle birlikte teknik dosyada açıkça belirtilmelidir.

Temel güvenlik kurallarını  sağlamak  bakımından muhtelif ekipmanın benzerliği  hesaplama ve/veya tasarım planları  gösterilebilir.

 

f) Asansör Firması: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin tasarımından,  imalatından,  montajından, projesinden, bakımından, işletme ruhsatından ve piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne adını, ticari markasını veya  ayırt edici işaretini  koyarak  CE işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişileri; asansör firmasının Türkiye dışında olması halinde, asansör firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca asansörün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri  asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişi veya kuruluşu,

g) Güvenlik aksamı :  Ek- IV’de listelenen asansör aksam ve parçalarını,

h) Güvenlik aksamı imalatçısı: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin güvenlik aksamının tasarımından, imalatından, piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne CE işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişi veya kuruluşu; güvenlik aksamı imalatçı firmasının Türkiye dışında olması halinde, güvenlik aksamı imalatçı firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca güvenlik aksamının tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri  asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,

i) Modül: Bu Yönetmelik gereğince, asansörün veya güvenlik aksamının taşıdığı risklere göre hangi uygunluk değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulacağını gösteren yollardan her birini,

j) CE Uygunluk işareti: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin veya güvenlik aksamlarının veya asansörlerin imalinde kullanılan asansörle ilgili diğer ekipman, aksam ve parçaların  çalışırken veya kullanırken çevrenin ve insanların sağlık ve güvenliğini  veya söz konusu ise malların güvenliğini tehdit etmeyecek nitelikte olduğunu belirten, bu Yönetmelikte yer alan temel sağlık ve güvenlik kurallarına, teknik  düzenlemede yer alan kurallara uygun olduğunu ve  tüm uygunluk değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulduğunu ve bu  Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu  gösteren işareti,

k) Temel Güvenlik Kuralları  : Asansörün / güvenlik  aksamının insan sağlığı ve güvenliği veya söz konusu ise malların güvenliğinin korunması açısından sahip olması gereken asgari sağlık ve tüketicinin korunması açısından sahip olması gereken asgari güvenlik koşullarını,

l) Uygunluk Değerlendirmesi: Asansör veya güvenlik aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun  denenmesi ve muayene edilmesi  ve / veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti ,

m) Uygunluk Değerlendirmesi Kuruluşu:Asansör veya güvenlik aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun  denenmesi  ve muayene edilmesi  ve / veya belgelendirilmesine ilişkin  faaliyete bulunan özel  veya  kamu  kuruluşunu,

n) Onaylanmış Kuruluş: 4703 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulama yönetmeliklerinden Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümlerine göre bu Yönetmelik çerçevesinde uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak üzere test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından Bakanlık tarafından belirlenerek yetkilendirilen özel veya kamu kuruluşunu,

o) Standard  : Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için bu yönetmelik kapsamındaki  asansörün  veya güvenlik aksamı veya diğer aksamın  özellikleri , işleme ve  imalat yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji , sembol , ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,

ö) Ulusal Standard : Bu yönetmelik kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı  veya diğer aksamlara yönelik Türk Standardları Enstitüsü tarafından hazırlanan standardları,

p) Uyumlaştırılmış Ulusal Standard : Bu yönetmelik kapsamındaki asansör  veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik  uyumlaştırılmış Avrupa standardını uyumlaştıran ve Türk Standardı Enstitüsü tarafından Türk Standardı olarak kabul edilip yayımlanan standardı;

r) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardı : Bu yönetmelik kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı  veya  diğer aksamlara yönelik Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı üzerine bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesinde ismi yayımlanan standardı,

s) AT Uygunluk Beyanı : Asansör firmasının veya güvenlik aksamı imalatçısının piyasaya arz ettiği  asansörün veya  güvenlik  aksamının  bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu beyan ettiği belgeyi,

ş) AT Tip İnceleme Belgesi : Onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenerek  asansör firmasına verilen asansör veya  güvenlik aksamının  bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösteren belgeyi,

t) Piyasaya arz : Asansör firmasının asansörü kullanıcıya hazır hale getirdiği ilk durumu veya güvenlik aksamı imalatçısı veya diğer aksam imalatçılarının imal ettikleri aksamları, asansör firmasına tedarik ve kullanımı amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için hazır hale getirdiği ilk durumu,

u) Piyasa Gözetimi ve Denetimi : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün veya  güvenlik aksamının  veya diğer aksamların piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya  bunlar piyasada veya  kullanımda iken  bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilip edilmediğinin ve güvenli olup olmadığının Bakanlık tarafından denetlenmesi veya denetlettirilmesini,

ü) Bina sorumlusu: Asansörün, bu Yönetmelik kurallarına uygun olarak güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla düzenli olarak bakımını ve onarımını ve kontrolünü yaptırmaktan sorumlu olan, binanın maliki, kat maliki veya bunların yetki verdiği kişi veya kuruluşu,

v) Yetkili Servis : Bu Yönetmelik kapsamında yer alan asansörlerin bakımı ve onarımı için asansör firması tarafından yetkilendirilen özel veya tüzel kişiyi,

y) Ürün  :  Asansörü  ve/veya asansör aksam ve parçalarını,

z) İşletme Ruhsatı: Bu Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen asansörün; avan ve tatbikat projelerine, standardlara ve bu Yönetmeliğin temel kurallarına ve teknik düzenlemelere uygunluğunun belgelenmesini müteakip, binanın bağlı bulunduğu Belediye veya belediye hudutları dışında Valilik tarafından verilen, asansörün kullanılmasında can ve mal güvenliği açısından bir sorun olmadığını belirten  belgeyi,

za) Asansör yaptırıcısı : Asansörün tesisi için asansör firması ile sözleşme yapan özel veya tüzel kişileri,

 

 

 

zb) Elektrik Projesi: Tesis edilecek asansörün tipine göre elektrikli kumanda, kontrol, emniyet sistemleri, sinyal sistemleri ve genel tahrik güç vb. sistemlerini ihtiva eden elektrik akım yollarını gösteren projeleri; bunların birbirinden ayrılmaz bir bütün oluşturduğunu,

zc) Proje: Yapılacak tesisin hesaplarını, elektrik projelerini, ölçülerini ve binaya yerleşik şeklini kapsayan komple tasarımı,

zd) İnşaat Mahalli: Yapılarda asansör kabininin çalışacağı kuyu ile tahrik ve kumanda elemanlarının bulunduğu mahallini,

ze) Trafik Hesabı: Bina şekil ve ihtiyaçlarına göre asansörün adet, hız, kapasite, kumanda ve kullanma şekillerini en ekonomik biçimde tespit eden hesap tarzını,

zf) Yıllık Kontrol: Asansörün emniyet ve işletme yönünden standardlara uygun şekilde çalıştığının yılda en az bir defa yetkili bir mühendis tarafından kontrol edilmesini,

ifade eder.

 

 
  İKİNCİ BÖLÜM
Temel  Güvenlik  Kuralları  ve  Standardlar,

 
Temel Güvenlik Kuralları
Madde 5 - Bu Yönetmelik kapsamına giren  asansörler, Ek-I’de belirtilen temel sağlık ve güvenlik kurallarını yerine getirmek zorundadır.

 

Bu Yönetmelik kapsamındaki güvenlik aksamları, Ek-I’de getirilen temel sağlık ve güvenlik şartlarını karşılamalı veya monte edildikleri asansörde söz konusu temel  kuralları sağlamalıdır.

 

Standardlar

Madde 6- Standardlara ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

 

a) Bir uyumlaştırılmış standard bir veya daha fazla temel sağlık ve güvenlik gereğini kapsaması durumunda ,

1)  Bu standarda uygun imal edilen asansörlerin  5 inci maddedeki ilgili  temel kurallara uygun olduğu  kabul edilir veya

2)  Bu standarda uygun imal edilen, güvenlik aksamının doğru olarak monte edildikleri asansörlerin ilgili temel kurallara uymasını sağlamak için  uygun  olduğu  kabul  edilir.

 

b) Bakanlık, uyumlaştırılmış ulusal standardların isim ve numaralarını  Resmi Gazete’de  yayımlar.  Bakanlık bu bilgileri Müsteşarlık aracılığı ile  Komisyona bildirir.

 

c) Bakanlık, uyumlaştırılmış Avrupa  standardının bulunmadığı durumda, Ek-I’de yer alan asgari temel sağlık ve güvenlik kurallarının doğru uygulanması için önemli ya da ilgili mevcut ulusal standardlar ve teknik özellikler  hakkında  ilgili taraflara bilgi vermek  için gerekli önlemleri alır.

 

d) Bakanlık, (a) bendinde belirtilen  uyumlaştırılmış ulusal  standardların veya bu standardların esas aldığı Avrupa  standardlarının 5’inci maddede belirtilen güvenlik şartlarını tamamen sağlamadığını tespit etmesi durumunda, konuyu Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir. Komisyon konu üzerinde yapacağı değerlendirmeyi müteakiben, söz konusu uyumlaştırılmış Avrupa standardını ve bunu uyumlaştıran uyumlaştırılmış ulusal standardın yayından çekilmesi gerektiğini bildirmesi halinde, Bakanlık söz konusu uyumlaştırılmış ulusal standardı Resmi Gazete’deki  yayımlanan listeden çıkarır.

 

e) Ek-XV’de Türk Standardları Enstitüsü tarafından  uyumlaştırılan mevcut uyumlaştırılmış standardlar verilmiştir.

 

                                                              ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk  Değerlendirmesi  İşlemleri,  “CE  ” İşaretlemesi ,
CE  Uygunluk İşaretinin   Usulsüz  Kullanımı

 
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri,

Madde 7- Güvenlik aksamları ve asansörler için uygunluk değerlendirme işlemleri aşağıda belirtilmiştir.

 

A-Güvenlik aksamları için uygunluk değerlendirmesi  işlemleri:

Ek-IV’de belirtilen güvenlik aksamlarının piyasaya sürülmesinden önce, güvenlik aksamı imalatçısı tarafından aşağıdaki işlemler yapılmalıdır.

 

a)  Güvenlik aksamına aşağıda belirtilen uygunluk değerlendirmesinden birisi uygulanır.

1)  Güvenlik aksamı modeli, Ek -V’e göre AT tip incelemesine ve Ek-XI’e göre onaylanmış  bir kuruluş tarafından yapılacak imalat denetimine sunulur  veya ,

2) Güvenlik aksamı modeli  Ek-V’e göre AT tip incelemesine sunulur  ve  Ek-VIII’e göre imalat denetimine yönelik   bir kalite güvence sistemi işletilir  veya ,

3)  Güvenlik aksamı modeli için Ek-IX’a göre tam kalite güvence sistemi işletilir.

 

 

 

b) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VIII, Ek-IX veya Ek-XI) verilen şartları dikkate alarak, her güvenlik aksamına CE işareti iliştirilir ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren AT uygunluk beyanı düzenlenir.

 

c) Güvenlik aksamı imalatçısı AT uygunluk beyanının bir kopyasını güvenlik aksamının son  imalat tarihinden itibaren 10 yıl süreyle muhafaza eder.

 

B- Asansör  için uygunluk değerlendirmesi  işlemleri:

Piyasaya sürülmeden önce bir asansörün aşağıdaki işlemlerden birinden geçmesi gerekmektedir.

 

a) Asansör,eğer  Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir asansöre göre tasarımlanmışsa ;

1)  Ek-VI’da belirtilen son muayene   veya

2)  Ek-XII’de belirtilen asansör  kalite güvence sistemi   veya

3)  Ek-XIV’de belirtilen imalat kalite güvence sistemi uygulanarak imal edilip,  monte edilir ve deneyleri   yapılır.

   Tasarım , montaj ve deney safhalarına yönelik işlemler aynı asansör üzerinde yapılabilir. Veya

 

b) Asansör, Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir model asansöre göre tasarımlanmışsa ;

1) Ek-VI’da sözü edilen son muayene  veya,

2) Ek-XII’de sözü edilen asansör   kalite güvence sistemi  veya ,

3) Ek-XIV’de sözü edilen imalat kalite güvence sistemi, uygulanarak  imal edilir, monte ve deneyleri yapılır. Veya

 

c)  Asansör, uyumlaştırılmış standardlara tam olarak uygun  değil ise, tasarım incelemesinin eşlik ettiği       Ek-XIII’e uygun bir kalite güvence sistemi uygulanan bir asansöre göre tasarımlanmışsa;

1)  Ek-VI’da belirtilen son muayene   veya

2)  Ek-XII’ye uygun olarak  asansör  kalite güvence sistemi   veya

3)  Ek-XIV’e uygun olarak imalat kalite güvence sistemi uygulanarak imal edilip  monte edilir ve deneyleri yapılır. Veya

 

d) Asansöre bir onaylanmış kuruluş  tarafından Ek-X’da belirtilen  birim doğrulama işlemi yapılır. Veya

 

e) Asansör Ek- XIII’e göre tam kalite güvence sistemine tabi tutulur, eğer bu kalite güvence sistemi ilgili uyumlaştırılmış  standardlara tamamen  uygun değilse, tasarım  incelenir.

 

Yukarıda bahsedilen (a), (b) ve (c) bentlerindeki durumlarda tasarımdan sorumlu kişi imalat işleminden, montajdan ve deneyden sorumlu kişiye mutlak güvenlikle çalışabilmesi için gereken tüm belge ve bilgiyi sağlamalıdır.

 

C) Asansör   firması,  bu  maddenin (B)  fıkrasında sözü  edilen bütün durumlarda aşağıda belirtilen hususları yerine getirir.

 

a) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VI, Ek-X, Ek-XII,  Ek-XIII veya Ek-XIV) verilen şartları dikkate alarak asansöre CE işaretini iliştirir ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren bir AT uygunluk beyanı düzenler,

 

b) Asansörün piyasaya sürülme tarihinden itibaren 10 yıl süreyle AT uygunluk beyanının bir kopyasını muhafaza eder.

 

c) Bakanlık; Komisyonun,  Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ve diğer onaylanmış kuruluşların istemeleri halinde, uygunluk beyanının ve son muayeneye ilişkin  deney  raporlarının bir kopyasını  asansör firmasından temin edebilir.

 
CE  Uygunluk İşareti
Madde 8-  CE  uygunluk  işaretine  ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) CE uygunluk işareti “CE” harflerinden ibarettir. Kullanılacak işaretin şekli Ek-III’de verilmiştir. CE uygunluk  işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesi ve Kullanılmasına dair Yönetmelik”in 5 inci maddesinin hükümleri geçerlidir.

 

b) CE uygunluk işareti, Ek-I’in Genel başlıklı bölümünün madde 5’ine uygun olarak her asansör kabinine açıkça ve görülebilir şekilde, Ek-IV’de listelenen güvenlik aksamının her birine, eğer mümkün değilse güvenlik aksamına ayrılmayacak biçimde takılan bir etiketin üzerine iliştirilir.


c) Üçüncü tarafları CE uygunluk işaretinin anlamı ve şekli açısından yanıltacak işaretlerin asansörlere veya güvenlik aksamlarına takılması yasaktır. CE uygunluk işaretinin görünebilirliğini ve okunabilirliğini azaltmaması şartıyla diğer herhangi bir işaret asansörlere veya güvenlik aksamlarına iliştirilebilir.